قرار بود این مطلب رو که قبل از عید نوشتم در سالنامه روزنامه همشهری چاپ بشه اما به دلیل بی برنامه بودن برخی مسئولان این سالنامه چاپ نشد حال این مطلب را در وبلاگ خودم بخونید

 بحث فيلترينگ يا همان پالايش بحثي نيست كه فقط متعلق به دنياي اينترنت باشد و دولت ها هميشه براي جلوگيري از شيوع افكار ،نظرات ، عقايد و يا حتي اعمالي كه از نظر آنها مناسب نيست و يا با قوانين فعلي مغايرت دارد از پروسه فيلترينگ استفاده كرده اند .

بر اساس آمار موجود در هر ماه 3/2 ميليارد درخواست براي دسترسي به سايت هاي مختلف در كشور وجود دارد كه از اين ميزان چيزي در حدود 130 ميليون درخواست يعني معادل 7/5 درصد از كل درخواست ها به دليل مغايرت با قوانين، فيلتر يا همان پالايش مي شوند .

اما همان طور كه بيشتر به گوش مي رسد، فيلترينگ در دنياي اينترنت هم اكنون به داغ ترين بحث روز در بين جوانان ، متخصصان و تمام كساني كه با اين شبكه جهاني در ارتباط هستند تبديل شده است .

در اصل موضوع فيلترينگ و لزوم استفاده از آن در برخورد با مواردي كه به نقض قوانين اجتماعي ، ديني و يا اخلاقي مي پردازند هيچ گونه شكي نيست و حتي مماشات در آن از سوي هيچ يك از دولت ها و يا سازمان هاي دولتي قابل قبول نمي باشد .

اما اين موضوع در كشورمان فراز و فرودهاي زيادي داشته است .

زماني كه اينترنت به ايران پا گذاشت تنها چند ISP خصوصي و مخابرات به ارائه اين سرويس مي پرداختند . مي توان گفت در آن زمان ISP هاي خصوصي تقريبا محدوديت خاصي براي بازديد كنندگان وب سايت ها اعمال نمي كردند و همين امر موجب شد تا سرويس هاي دولتي نيز كه از رشد اقبال عمومي به اين گونه سرويس در حال متضرر شدن بودند نيز در اعمال محدوديت خاص براي بازديدكنندگان كار متمركز و كارشناسانه اي انجام ندهند .

اما با فراگير شدن اين موضوع ، شوراي انقلاب فرهنگي در مصوبه ي دستور داد كه بحث فيلترينگ سايت هاي اينترنتي نامناسب كه توسط كميته ي تعيين مصاديق تعيين مي شوند به طور گسترده در دستور كار سازمان هاي مربوطه و به خصوص وزارتخانه اطلاعات و فناوري اطلاعات قرار بگيرد.

از آن زمان تا كنون فيلرينگ بر حسب سلايق گوناگون و گاه نا همگون انجام شده است و اشكالات فراواني در نحوه انجام و يا حتي تعيين مصاديق آن رخ داده است .

بسيار رخ داده كه بسياري از سايت هاي داخلي و يا حتي خارجي بدون اين كه مشكل خاصي داشته باشند به اشتباه فيلتر شده و خواننده را با مشكل مواجه كرده اند .

از سويي ديگر استفاده كنندگان ازاينترنت نيز بيكار ننشسته اند و هر كدام با كمك روشهايي جديد سعي در دور زدن سيستم فيلرينگ داشته اند و گاه با موفقيت نيز از آن گذشته اند.

همين موضوع باعث شد تا بار ديگر بحث فيلرينگ به دقت مورد بررسي قرار بگيرد و با خريد يك نرم افزار فيلرينگ قوي از آمريكا و ايجاد يك ديتا بيس مستقل كه هر لحظه به روز مي شود بحث فيلرينگ كمي سامان يابد اما هنوز اشكالات زيادي بر آن وارد است .

اشكالاتي كه گاه در دست يابي متخصصان و محققان به منابع صرفا علمي و پژوهشي نيز موانع بسيار ايجاد كرده است .

فلسفه استفاده از فيلرينگ جلوگيري از اشاعه افكار نادرست و كمك به پيشرفت همه جانبه كشور در پرتو رشد اخلاقيات در بحث هاي علمي است اما فيلرينگ نادرست نه تنها اين هدف را ارضا نمي كند بلكه باعث مي شود زمينه هاي رشد علمي كه مهمترين شاخصه آن دسترسي آزاد به منابع علمي است از بين برود .

به نظر مي رسد بايد دوباره در مورد مصاديق و همچنين راهكارهاي فيلرينگ بررسي هاي جديدي صورت بگيرد . مي توان با رتبه بندي افرادي كه از اينترنت استفاده مي كنند مانند دانشجويان ، محققان ، خبرنگاران و غيره ميزان دسترسي هاي متفاوتي را براي آنها تعيين نمود و به اين ترتيب راه را براي توسعه علمي باز نگه داشت.

مي توان با استفاده از تجارب موجود دنيا و حتي داخل كشور نظام جامع فيلترينگ را طوري طراحي نمود كه با كمك آن هم از ارزش ها به طور مناسبي محافظت شود و هم راه براي استفاده مناسب از شبكه جهاني اينترنت باز باشد .

در پايان به سخنان دكتر جهانگرد دبير پيشين شوراي عالي اطلاع رساني اشاره مي كنيم كه نظر بسيار روشن و مناسبي در زمينه فيلترينگ داشتند و عمل به اين سخنان مي تواند راهكار مناسبي براي برون رفت از وضعيت فعلي فيلترينگ در كشورمان باشي.:

بايد قلمرو حوزه‌هاي اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي از هم تفكيك شوند و همه از آن دفاع كنيم و در حوزه‌ي سياسي هم بايد مرزهاي اين كار به صورت قانوني تعريف و بيان شود كه تفاهم ملي در مورد آن به وجود آيد و الا دائما دچار اين چالش هستيم كه هزينه‌هاي زيادي براي تكنولوژي و براي فيلترينگ صرف مي‌كنيم و متعاقبا ضد آن در حوزه‌ي تكنولوژي به وجود مي‌آيد و راندمان كار را كاهش مي‌دهد و اين در حقيقت بازي پرضرري براي اقتصاد و كارهاي اجرايي كشور شده است.